TƯ VẤN
SỨC KHỎE TIỀN HÔN NHÂN

Người trình bày: BSCKII Dương Văn Dũng
Phó Chi cục trưởng Chi cục DS-KHHGĐ
1

Mục tiêu bài giảng:
Cung cấp và trao đổi với học viên để: .
1. Nắm được nội dung kiến thức về tâm sinh lý lứa
tuổi VTN.
2. Nắm được các quan niệm đúng về tình bạn, tình yêu
lứa tuổi VTN.
3. Nắm được quan niệm đúng về tình dục, tình dục
lành mạnh và tình dục an toàn.
4. Nắm được nội dung kiến thức cơ bản về CSSKSS.
5. Nắm được nội dung của dự án tiền hôn nhân và địa
chỉ trợ giúp.
2

Thực trạng:

VTN có thai ngoài ý muốn, phá thai không an toàn,
mắc các bệnh LTQĐTD, nhiễm HIV/AIDS, sử dụng và
lạm dụng chất gây nghiện chiếm tỷ lệ còn cao. Hiện
nay VN đang phải đối mặt với nhiều vấn đề liên quan
đến SKSS VTN. Theo số liệu của Bộ Y tế, tình trạng
nạo hút thai ở tuổi VTN trong những năm gần đây có
chiều hướng gia tăng. Số ca phá thai hàng năm ở lứa
tuổi VTN có khoảng 12.000 trường hợp (chiếm 20%
tổng số người phá thai). Cứ 4 ca thì có 01 ca phá thai
không an toàn, chiếm 13% T vong cho mẹ. Hiện tượng
lây nhiễm HIV/AIDS ở lứa tuổi VTN cũng đang ở mức
báo động, cũng theo số liệu này, có tới 14% số người
là TE dưới 15 tuổi nhiễm HIV/AIDS.
3

Hàng năm có khoảng 1.000 TE bị xâm hại TD
được phát hiện. Từ 2011-2015 có 5.300 vụ
XHTD, cứ 8h trôi qua có 01 TE VN bị XHTD,
Xâm hại TE trai có chiều hướng gia tăng và có
cả tình trạng xâm hại qua internet, điều này
ảnh hưởng lớn đến sự phát triển toàn diện của
trẻ về: tinh thần, trí tuệ, thể chất và nhân
cách,.93% là người quen, 47% là họ hàng.
VTN/TN thiếu kiến thức, kỹ năng sống để
chăm sóc SKSS, SKTD, tiếp cận với các dịch
vụ thân thiện chưa được nhiều. Thời đại bùng
nổ thông tin nên VTN/TN tiếp cận với nhiều
nguồn thông tin phức tạp, không lành mạnh,…
4

* Lợi ích của việc chăm sóc SKSS tiền hôn nhân
- Chuẩn bị kiến thức, tâm lý đúng cho cuộc sống tình
dục vợ chồng.
- Phát hiện và điều trị sớm (nếu có thể) một số bệnh tật
có thể ảnh hưởng đến vấn đề tình dục, mang thai, sinh
đẻ về sau.
- Chuẩn bị để có một cuộc sống tình dục thoải mái,
thỏa mãn và an toàn nhất.
- Dự phòng các bệnh lý, dị tật bẩm sinh cho đứa con
trong tương lai, chuẩn bị cho người phụ nữ có điều kiện
sức khỏe để mang thai và sinh đẻ an toàn về sau.
5

A. Tư vấn VTN/TN:
Tuổi vị thành niên là một giai đoạn phát triển đặc biệt
và mạnh mẽ trong đời của mỗi con người. Đây chính là
giai đoạn chuyển tiếp từ trẻ con thành người lớn và
được đặc trưng bởi sự phát triển mạnh mẽ cả về thể chất
lẫn tinh thần, tình cảm và khả năng hòa nhập cộng
đồng.
Tuổi vị thành niên được hiểu là giai đoạn từ 10 đến 19
tuổi, và nằm trong khoảng thời gian từ lúc dậy thì đến
lúc trưởng thành.
* Vị thành niên được chia làm 03 giai đoạn:
- Giai đoạn đầu tuổi Vị thành niên: 10 - 13
- Giai đoạn giữa tuổi Vị thành niên: 14 - 16
- Giai đoạn sau tuổi Vị thành niên: 17 - 19
6

* Tuổi dậy thì:
Tuổi dậy thì có thể đến sớm hay muộn ở nam và
nữ là phụ thuộc vào nơi sống, mức sống, dinh
dưỡng, thể trạng sức khỏe, điều kiện địa lý.v.v…
Tuổi dậy thì bắt đầu từ 10 -13 tuổi và kết thúc 17
– 19 tuổi (trẻ em gái thường dậy thì sớm hơn trẻ
em trai từ 1- 2 năm)
Tuổi dậy thì là một giai đoạn chuyển tiếp của sự
phát triển con người từ trẻ con thành người lớn.
Đặc trưng của giai đoạn này là sự phát triển đặc
biệt và mạnh mẽ cả về thể chất, tinh thần, tình
cảm và khả năng hòa nhập xã hội, cộng đồng.
7

Ở người Việt Nam, tuổi dậy thì thường kéo dài từ 3
đến 5 năm và có thể chia thành hai giai đoạn nhỏ:
- GĐ trước dậy thì:11 - 13 tuổi ở nữ,13 - 15 tuổi ở
nam.
- GĐ dậy thì: từ 13 - 15 tuổi ở nữ và 15 - 17 tuổi ở
nam.
Giai đoạn dậy thì được đánh dấu bằng “hành kinh
lần đầu” ở em gái và “xuất tinh lần đầu” (mộng tinh) ở
em trai. Điều này thường đi cùng với những thay đổi
xúc cảm đối với bạn bè khác giới và được coi là những
hiện tượng sinh lý, tâm lý bình thường. Về mặt sinh lý
nó thể hiện sự trưởng thành về sinh dục và báo hiệu
khả năng có con: buồng trứng của em gái bắt đầu có
trứng rụng và tiết hoóc-môn, tinh hoàn của em trai bắt
đầu sản sinh tinh trùng và tiết hoóc-môn.
8

Vậy chúng ta cần tư vấn những vấn đề gì cho VTN/TN
1. Tư vấn những vấn đề về tâm lý, tình bạn, tình yêu tuổi VTN/TN
1.1 Đặc điểm giải phẫu, sinh lý VTN:
VTN nữ
- Thời kỳ lớn nhanh (phát triển về
chiều cao, cân nặng)
- Da trở nên mỡ màng
- Trứng cá xuất hiện
- Mọc lông nách
- Vú phát triển
- Vòng eo thu hẹp lại
- Hông nở rộng hơn, đùi trở nên thon
- Tử cung và buồng trứng phát triển
- Mọc lông vùng mu
- Dịch âm đạo
- Bộ phận sinh dục ngoài phát triển
- Bắt đầu có kinh nguyệt
- Sự rụng trứng xảy ra

VTN nam:
- Thời ký lớn nhanh (phát triển về
chiều cao, cân nặng)
- Mái tóc bắt đầu dày lên và lật ra sau
- Trứng cá xuất hiện
- Giọng ồm, vỡ giọng
- Lông trên cơ thể và mặt phát triển
- Vai rộng hơn, ngực nở hơn
- Mọc lông nách, lồng ngực
- Các cơ bắp phát triển, răng chắc hơn
- Mọc lông vùng mu
- Dương vật và tinh hoàn phát triển
- Bộ phận sinh dục ngoài phát triển
- Bắt đầu sản xuất tinh dịch
- Mộng tinh (xuất tinh lần đầu)
9

Rất tò mò, “muốn
làm người lớn”, muốn
tự khẳng định mình,
muốn độc lập, tự lập
trong công việc và
các mối quan hệ.

Mơ mộng,
thích làm
dáng, trang
điểm, ngắm
vuốt…
Ảnh hưởng của
bạn bè cùng trang
lứa đóng vai trò
quan trọng

Đam mê
thần tượng

Có sự xáo trộn các
trạng thái tâm lý, thay
đổi tính khí, hay bực
bội, lo lắng về những
thay đổi trong cơ thể

Đặc điểm tâm
lý tuổi VTN

Xuất hiện những
rung cảm, những suy
nghĩ về tình yêu,
hạnh phúc lứa đôi

Nhu cầu tình
bạn, tình bạn
khác giới cao
Trí tuệ được
liên tục phát
triển.
10

Những lo lắng
bối rối về sự
chuyển đổi
tâm lý
Nguy cơ lây
nhiễm các bệnh
qua đường tình dục
và HIV/AIDS

Những bối rối
nảy sinh từ tình
bạn khác giới.

Những nguy cơ
về SKSS,
quan hệ tình dục sớm,
có thai ngoài ý muốn,
phá thai

Tuy nhiên thời
kỳ này VTN
thường gặp những
khó khăn:

Băn khoăn trăn trở
trong các mối quan hệ
, đặc biệt là trong
mối quan hệ
với cha mẹ

Nguy cơ bị
xâm hại
tình dục

Những lo lắng
mặc cảm về
thay đổi cơ thể.
11

Tình bạn,
tình bạn
khác giới,
tình yêu

Vệ sinh
kinh nguyệt,
vệ sinh
vùng kín

Cần tư vấn
cho VTN về
các vấn đề
Tình dục
an toàn

KHHGĐ &
các biện pháp
tránh thai
Làm mẹ
an toàn
và chăm sóc
trẻ sơ sinh

12

13

2. Tình bạn trong lứa tuổi VTN
2.1. Tình bạn
a. Định nghĩa
Tình bạn là mối quan hệ có tính lựa
chọn trên cơ sở tình cảm giữa cá nhân với cá
nhân có sự phù hợp nhau về tính tình, giống
nhau về sở thích, có chung một quan điểm
sống, lý tưởng, ước mơ …
14

2.2. Đặc điểm của tình bạn:
- Có sự phù hợp về mục đích, cách sống, quan
điểm sống, cho nên trong tình bạn ta tìm thấy chính
mình (bạn là tấm gương phản chiếu của ta; Ngạn ngữ
Nga : "hãy cho tôi biết bạn của anh là ai, tôi sẽ nói cho
anh biết anh là người như thế nào".
- Có sự bình đẳng, sự tôn trọng lẫn nhau, cùng
nhau chia ngọt sẻ bùi, tự nguyện giúp đỡ nhau cùng tiến
bộ.
- Tình bạn phải có sự chân thành, thẳng thắn, tin
cậy, bảo vệ nhau, vì thế đặc trưng của tình bạn là sự
trung thành và có trách nhiệm đối với nhau.
- Có sự cảm thông sâu sắc của hai người (kể cả
khuyết điểm của nhau)
15

2.3. Biểu hiện của tình bạn tốt:
- Không cạnh tranh ghen tị khi bạn có
điểm gì hơn mình.
- Không bỏ rơi khi bạn gặp khó khăn
- Không hợp tác với người khác nói xấu
bạn, không phản bội bạn, luôn bảo vệ bạn
- Không coppy bạn triệt để (con người là
tổng hoà các mối quan hệ xã hội)
- Không lệ thuộc bạn
16

2.4. Vai trò của tình bạn trong cuộc sống:
- Tình bạn đúng đắn sẽ là sức mạnh tinh thần
giúp cho mỗi người phát triển và hoàn thiện
nhân cách
- Thông qua tình bạn, chúng ta không chỉ học
được các chuẩn mực xã hội mà còn biết tự
đánh giá, nhận xét bản thân mình.
- Tình bạn khác giới đúng đắn sẽ là cơ sở
vững chắc cho tình yêu.

17

* Lưu ý:
Tình bạn trong lứa tuổi vị thành niên là rất cần
thiết nhưng cũng dễ tổn thương do ở lứa tuổi
này thường có những bột phát, hoạt động thiên
về bản năng thiếu sự định hướng về lý tính
nên dễ bị bạn xấu lôi kéo vào các tệ nạn xã hội
vì vậy sự quan tâm thường xuyên của gia đình,
nhà trường và các tổ chức xã hội đối với các
em là đặc biệt quan trọng nhằm tránh cho các
em các sai lầm đáng tiếc trước khi bước vào
cuộc sống xã hội.
18

2.5. Tình bạn khác giới:
- Mỗi người đều coi bạn mình như
một điều kiện để tự hoàn thiện
mình,
-Tình bạn khác giới làm tôn vẻ đẹp
của mỗi giới,
- Giúp cho hai người tế nhị hơn khi ở bên nhau, Giữa hai
người bạn khác giới thường có một khoảng cách tế nhị do
đó không dễ dàng biểu lộ sự gần gũi như bạn cùng giới,
- Tình bạn khác giới nảy sinh ở tuổi trẻ, trong môi trường
học tập, lao động, vui chơi.
- Là cơ sở nảy sinh tình yêu nam nữ
19

2.6. Rung động đầu đời
Cùng học tập, cùng lao động, cùng vui chơi giải
trí...qua một ánh mắt, một cử chỉ, một nụ cười,
mình cùng với người ta thấy hiểu nhau hơn,
thông cảm, tôn trọng và quý nhau hơn; nhưng
cũng cảm thấy nhớ nhung da diết khi thiếu vắng
nhau: "Nhớ ai bổi hổi bồi hồi, như đứng đống
lửa như ngồi đống rơm". Nhiều khi nỗi nhớ tăng
dần, hình ảnh của người này sẽ chiếm hết tâm
hồn của người kia và sự trống vắng sẽ trở thành
nỗi dằn vặt, khắc khoải làm ảnh hưởng tới học
tập tâm lý. Mọi người thường gọi đó là những
rung động đầu đời, là "Tình yêu học trò"
20

3. Tình yêu:
Tình yêu nam nữ ( đôi lứa) là một loại tình cảm
đặc biệt, là biểu hiện cao nhất của tình người ( lòng
nhân ái), thúc đẩy mọi người vượt ra khỏi cái vỏ cá
nhân của mình để đi đến hòa quyện với một người
khác giới; trong đó mỗi bên đều trở nên phong phú
hơn nhờ bên kia.
Tuy nhiên tình yêu nam nữ không đồng nghĩa
với quan hệ tình dục hoặc sự hấp dẫn giới tính.
Nhiều người không chấp nhận hoặc không cho phép
quan hệ tình dục nếu việc đó không xuất phát từ tình
yêu. Những người khác cho rằng tình yêu không
gắn với tình dục hay nói cách khác tình dục được
xem là không liên hệ gì tới tình yêu.
21

Các bạn trẻ cũng dễ nhầm lẫn sự mong muốn
chinh phục với tình yêu. Điều đó có thể gây bất
lợi trong quan hệ cho cả người chinh phục lẫn
người là đối tượng của sự chinh phục. “Mối
tình đầu” thường là giai đoạn quyết liệt nhất
trong đời người và nhiều bạn trẻ đến với mối
tình đầu ở tuổi vị thành niên. Điều này có thể
gây ra những nhầm lẫn và rắc rối cho thanh
niên và thường là nó qua đi cùng với thời gian.
Tình yêu bền vững thường hiếm thấy hơn và nó
tùy thuộc vào nỗ lực thường xuyên của người
trong cuộc nhằm duy trì tình yêu chín chắn, tốt
đẹp và lành mạnh.

22

Tuổi vị thành niên chưa nên yêu vì:
- Thường hay bị lầm lẫn giữa tình yêu đích thực với tình
bạn khác giới thân thiết. Khi xác định được hai loại tình
cảm này, vị thành niên thường thất vọng và đau khổ,
- Bị chi phổi nhiều thời gian, phân tán tư tưởng cho cảm
xúc yêu đương lãng mạn, sẽ ảnh hưởng đến học tập,
phấn đấu,
- Chưa có suy nghĩ chín chắn, kinh nghiệm, mới dừng
lại ở những rung cảm cảm tính nên tình yêu dễ tan vỡ để
lại những dấu ấn tình cảm đau khổ, ảnh hưởng đến dời
sống tâm lý, tinh thần,
- Chưa kiềm chế được cảm xúc và sự đam mê nên dễ
dẫn đến những hậu quả đáng tiếc (Quan hệ tình dục, có
thai ngoài ý muốn) ảnh hưởng tới sức khoẻ và hạnh
phúc tương lai.
23

Tuổi vị thành niên chỉ nên
yêu khi:
- Hai người đã có cơ sở tình
bạn khác giới: Đã hiểu tâm
tư, nguyện vọng, sở thích,
nhu cầu...của nhau,
- Hai người cùng xác định
quan điểm: Giúp đỡ, chia
sẻ, động viên nhau trong
học tập và cuộc sống để
chuẩn bị cho tương lai,
- Hai người cùng biết tôn
trọng và giữ gìn cho nhau.

24

4. Hôn nhân
Hôn nhân là sự liên kết đặc biệt giữa một người
đàn ông và một người đàn bà, được pháp luật thừa
nhận, nhằm chung sống với nhau và cùng xây dựng
gia đình hạnh phúc lâu dài.
Hôn nhân và các hình thức cam kết suốt đời có
liên quan đến hôn nhân đòi hỏi có những đặc tính
như tình bạn, những giá trị chung, sự cam kết, có
sở thích và mục đích tương tự, giúp đỡ và hiểu biết
lẫn nhau và sự hấp dẫn về giới tính. Thông thường
khi lập gia đình người ta thường thảo luận và quyết
định xem họ có muốn có con hay không và muốn có
thì khi nào có con và có bao nhiêu con.
25

Hôn nhân bền vững và thành công đòi
hỏi cả vợ lẫn chồng phải cùng nhau
gánh vác trách nhiệm và mọi cam kết
nên cần được chuẩn bị tốt và phải đến
lúc trưởng thành mới lập gia đình để có
thể đảm đương được những trong trách
cần thiết. Khi hai người xem xét để đi
đến hôn nhân, họ cần phải thực tế,
trung thực với nhau và chấp nhận
người bạn của mình với tư cách là một
con người.
26

5. Tình dục

Là nhu cầu sinh lý tự nhiên, lành mạnh
của con người, là sự tự nguyện, hoà
hợp về tâm hồn và thể xác giữa hai
người. Là nhu cầu cần thiết cho sự tồn
tại của giống nòi, là biểu hiện mãnh liệt
của sự hoà nhập không thể thiếu được
trong một tình yêu trọn vẹn.
27

 5.1 TD trong tình yêu và hôn nhân: Tình
dục là biểu hiện cụ thể mãnh liệt của sự hoà
nhập không thể thiếu trong một tình yêu trọn
vẹn ở những người trưởng thành; và cũng
như tình yêu, tình dục là một yếu tố quan
trọng của hôn nhân bền vững và hạnh phúc
gia đình; là nhu cầu cần thiết cho sự tồn tại
của giống nòi và hạnh phúc của mỗi người.
Trên nền tảng của tình yêu, tình dục không
còn thuần tuý là một bản năng mà được
nâng lên tầm cao, được xử sự một cách có
văn hoá.
28

5.2 TD ở tuổi dậy thì: Do cơ thể đã đạt được sự
trưởng thành về mặt sinh dục nên đã có sự hạm
muốn về tình dục. Trong thực tế, một số bạn vị
thành niên nam có quan hệ tình dục sớm vì tò mò,
muốn khám phá, thử nghiệm những điều mới lạ,
muốn thể hiện sức mạnh của đàn ông đối với bạn
bè...; Một số bạn nữ có quan hệ tình dục do bị áp
lực mạnh mẽ của người yêu, do muốn "Vừa lòng"
bạn trai, muốn thể hiện tình yêu với bạn trai của
mình...Cũng có bạn cảm xúc tình dục nảy sinh khi
chỉ có 2 người bên nhau ở những nơi vắng vẻ, tối
trời, khi cùng nhau xem phim, đọc truyện có tính
chất kích động; khi uống bia, rượu quá chén; khi
nhìn bạn gái ăn mặc hở hang...
29

5.3 Tình dục an toàn và có trách nhiệm
Sự tiếp xúc, gần gũi trong tình yêu giữa nam và
nữ dễ dẫn đến sự hưng phấn, đam mê. Nếu cả hai
đều giải toả được cảm xúc tình dục làm chủ được
bản thân để dừng lại và vượt qua và nói không
với tình dục là điều đáng khích lệ. Song nếu
không kiểm soát được cảm xúc của mình thì sự
hiểu biết về tình dục an toàn và có trách nhiệm là
vô cùng cần thiét vì đó là giải pháp giúp hai bạn
tránh được hậu quả có thai ngoài ý muốn, bệnh
lây truyền qua đường tình dục và
30

* Tình dục an toàn
Là cách đạt được khoái cảm
nhưng không để máu, tinh dịch
của người này thâm nhập vào
cơ thể của người kia, đảm bảo
không để mang thai ngoài ý
muốn và không mắc bệnh lây
truyền qua đường tình dục, kể
cả HIV/AIDS. Để thực hiện
tình dục an toàn, phải sử dụng
bao cao su đúng cách.
31

* Tình dục có trách nhiệm
Là cả nam và nữ phải kiểm soát
được hành vi tình dục của mình
và của cả bạn mình khi có quan
hệ tình dục. Là việc phối hợp của
hai người trong việc sử dụng các
biện pháp tránh thai phù hợp,
biện pháp tốt nhấ là sử dụng bao
cao su để tránh mang thai ngoài
ý muốn và không mắc bệnh lây
truyền qua đường tình dục, kể cả
HIV/AIDS
32

* Những hành vi TD ảnh hưởng xấu đến SKSS VTN?
- Quấy rối TD: Là hành vi trêu đùa, sàm sỡ, tục tĩu
với người khác giới làm cho họ ngượng ngùng xấu
hổ. Quấy rối TD có thể xảy ra ở mọi nơi như: Trong
trường học, nơi công cộng, đường phố, công sở,…
- Xâm hại TD: Là sự xâm phạm về TD với VTN
trong bất cứ hoàn cảnh nào, lý do nào.
- Hãm hiếp: Là hành vi dùng vũ lực hoặc thủ đoạn
để giao cấu với người khác giới trái với ý muốn của
họ.
33

- Hành vi TD không có sự bảo vệ: Là hành vi TD
không có bảo vệ với một người dễ mắc các bệnh
LTQĐTD như: Giang mai, lậu, sùi mào gà, nấm
clamydya, HIV/AIDS,…
- Lạm dụng các chất kích thích có hại cho SKSS
như: Tiêm chích ma túy, nghiện hút, dẫn đến
không kiểm soát được hành vi TD, làm gây bệnh.
- Hành vi QHTD ở VTN do cơ thể và tâm lý chưa
phát triển ổn định dẫn đến những hệ quả xấu cho
SKSS sau này, trong đó có hậu quả vô sinh, đẻ
khó, đẻ con còi cọc, làm tử vong mẹ.
34

* Thiên hướng tình dục và đồng tính:
Thiên hướng tình dục là một người cảm thấy rung động với
ai. Phần lớn mọi người có thiên hướng là thích người khác
giới. Đây là thiên hướng tình dục khác giới.
Trong khi đó có một số người lại thấy rung động tình cảm
với người cùng giới (một trai thích một trai, một gái thích
một gái); đấy là thiên hướng tình dục đồng giới.
Gay: Tình dục đồng giới. Thường dùng cho nam với nam,
có thể dùng cho nữ với nữ.
Lesbian: Tình dục đồng giới nữ.
MSM: Nam có quan hệ TD với nam nhưng họ không thừa
nhận.
35

Bisexual: Thiên hướng TD với cả hai giới.
Transvestite (bóng): Những người ăn mặc
hoặc sử dụng mỹ phẩm giống như của
người khác giới.
Chuyển đổi giới tính: ớiNgười đã thực hiện
các biện pháp để thay đổi đặc điểm sinh lý
để trở thành người khác. Ví dụ: Thay đổi
hooc môn, phẫu thuật bộ phận sinh dục.

36

 Là cơ quan duy
nhất của con người
thông thương từ bên
ngoài vào ổ bụng, nó
gồm có:
- Âm hộ
- Âm đạo
- Cổ tử cung
- Tử cung
- Vòi trứng
- Buồng trứng

37

- Vì cơ quan sinh sản phụ nữ có cấu tạo như
vậy nên rất dễ bị nhiễm khuẩn đường sinh sản:
+ Âm hộ dễ lắng đọng chất bài tiết, nước tiểu
+ Dịch tiết âm đạo, nếp nhăn âm đạo
+ Hành kinh: Cổ tử cung mở; Máu kinh; Tổn
thương tử cung
Nhiễm khuẩn đường sinh sản gồm:
- Các bệnh lây truyền qua đường tình dục
- Các bệnh do nội sinh
- Các bệnh do Y tế
38

- Bước vào tuổi vị thành niên, cơ quan sinh
dục phát triển làm cho hệ bài tiết ở vùng kín
hoạt động rất mạnh nên ở đó nhanh có mùi
hôi vì vậy, các em nên thường xuyên vệ sinh
vùng kín cho sạch sẽ. ở vùng kín là nơi vi
khuẩn rất dễ thâm nhập, các em cần thường
xuyên làm vệ sinh sạch để tránh các vi khuẩn
phát triển gây bệnh.

39

- Trong giai đoạn hành kinh, sức đề kháng của cơ
thể bị suy giảm, mặt khác niêm mạc tử cung khi
bong ra là môi trường thuận lợi cho vi khuẩn thâm
nhập và phát triển. Đồng thời lúc này cổ tử cung ở
trạng thái mở nên rất dễ nhiễm khuẩn đường sinh
sản gây nên các hậu quả trước mắt và lâu dài như :
nhiễm trùng huyết, dính tử cung, tắc vòi trứng dẫn
đến vô sinh. Chính vì vậy, cần phải thực hiện vệ
sinh kinh nguyệt:

- Tắm rửa, vệ sinh cơ thể hàng ngày, khi tắm
không ngâm mình dưới nước
- Thay băng vệ sinh sạch sẽ, thường xuyên
giữ khô ráo bộ phận sinh dục

40

Các biện pháp tránh thai:
- Dựa vào vòng kinh

- Xuất tinh ngoài âm đạo
- Bao cao su
- Viên uống tránh thai
- Dụng cụ tử cung ( vòng tránh thai)
- Kem diệt tinh trùng
- Thuốc tránh thai cấy dưới da
- Thuốc tiêm tránh thai
- Đình sản nữ ( thắt ống dẫn trứng)
- Đình sản nam ( thắt ống dẫn tinh)
Trong đó dùng BCS là tốt nhất vì ngăn ngừa các bệnh
lây truyền qua đường TD, có thai ngoài ý muốn.
41

Nếu phải phá
thai và phá thai
không an toàn
sẽ ảnh hưởng
đến SK và có
nguy cơ vô sinh
or tử vong

Lo lắng
có thai
và bị bệnh
Có thể
Khủng hoảng
tinh thần

Nếu có thai có
thể phải nghỉ học
sớm để sinh con,
không có cơ
hội học tiếp

QHTD
không
an toàn

Có thể có
thai ngay trong
lần QHTD
đầu tiên
Có thể
bị đình
và XH
phê phán

42

* Sự thụ thai:
Khi VTN nữ bắt đầu có kinh và VTN nam bắt đầu
xuất tinh hay có “giấc mơ ướt”. Chỉ cần QHTD
không bảo vệ dù chỉ 1 lần là VTN nữ có thể mang
thai ngoài ý muốn.
Thụ thai là kết quả của giao hợp giữa dương vật –
âm đạo. Thời điểm giao hợp là rất quan trọng để
đảm bảo trứng gặp tinh trùng. Trứng sau khi rụng
có thể sống được từ 12 – 24h. Tinh trùng có thể
sống trong cơ quan sinh dục nữ từ 2-3 ngày. Thời
gian trứng rụng khác nhau ở mỗi phụ nữ từy theo
độ dài, ngắn của chu kỳ kinh nguyệt.
43

Thường thì trứng rụng ở vào khoảng 14 ngày trước
ngày đầu tiên của kì kinh sau. Trứng rụng sẽ được
loa vòi trứng hứng lấy và di chuyển trong vòi trứng.
Khi nam nữ giao hợp hàng triệu tinh trùng được
phóng vào âm đạo. Tinh trùng sẽ bơi ngược lên tử
cung rồi vào ống dẫn trứng. Tinh trùng gặp trứng ở
1/3 ngoài của ống dẫn trứng. Chỉ có một tinh trùng
chui được vào trứng để thụ tinh tạo hình hợp tử.
Hợp tử sẽ di chuyển dần trong vòi trứng xuống tử
cung và bám vào niêm mạc tử cung để làm tổ tại đó,
phát triển thành thai nhi. Bình thường thai nhi phát
triển trong buồng tử cung khoảng 9 tháng 10 ngày
và người mẹ sẽ sinh ra đứa con.
44

45

* Điều kiện để quá trình thụ thai hoàn tất:
+ Có trứng rụng.
+ Tinh trùng gặp được trứng ở 1/3 ngoài của
ống dẫn trứng.
+ Hợp tử di chuyển được về tử cung.
+ Màng tử cung đủ dày để hợp tử có thể làm
tổ được.
46

* Dấu hiệu khi có thai
- Dừng kinh nguyệt
- Buồn nôn, nôn
- Vú căng, nấm vú thâm
- Thèm ăn đồ chua, ngọt,…
- Tuy nhiên cách tốt nhất để biết có thai hay không
là xét nghiệm nước tiểu. Phương pháp đơn giản
nhất là dùng que thử nhanh (quick stick) sau khi
chậm kinh 7 ngày.
47

48

Điều kì diệu ấy nằm trong …buồng tử cung
phụ nữ. Đến nay, dù khoa học phát triển tột
bậc, vẫn chẳng ai chế tạo được “ dây
chuyền “ hoàn hảo, tuyệt vời như thế

49

50